Materialen & voorbereiding
Lassdraad en materialen voor extrusie: PE, PP, PVC-U, PVDF en ECTFE
De draad moet overeenkomen met het werkstuk en de temperatuur moet het materiaal volgen. Zo voorkomt u fouten die zich pas later uiten als een loslatende lasnaad.
De draad moet van hetzelfde materiaal zijn als het werkstuk
Bij extrusielassen wordt draad van hetzelfde materiaaltype in het werkstuk gesmolten. PP-draad in PP, PE-draad in PE, PVDF-draad in PVDF – en niet "iets wat erop lijkt". Een andere polymeer levert een lasnaad op die er goed uit kan zien, maar die niet hecht op moleculair niveau en die bij belasting of temperatuurschommelingen loslaat.
Ook binnen hetzelfde materiaaltype kunnen er verschillen zijn: PE voor drukleidingen en PE voor andere toepassingen kunnen verschillende additieven en smelteigenschappen hebben. Gebruik bij twijfel draad die aantoonbaar geschikt is voor exact het werkstuk dat u las.
Praktische verschillen tussen materialen
PP is stijf en chemisch bestendig en wordt gebruikt voor tanks, reservoirs en afzuigkanalen. PE is taai en slagvast en wordt gebruikt voor buizen, folie en bekledingen. PVDF is bestand tegen hogere temperaturen en agressieve media, maar vereist een hogere voorverwarming en een nauwkeurigere temperatuurregeling.
Het verschil is met name merkbaar bij de voorverwarming: PVDF heeft meer warmtetoevoer nodig om te hechten, terwijl PP en PE vergevingsgezinder zijn, maar weer gevoelig voor oververhitting waarbij het materiaal degradeert en sterkte verliest.
De exacte temperaturen staan in de tabel van de fabrikant voor de specifieke draad en het specifieke werkstuk. Gebruik deze tabel – en geen algemene vuistregel – wanneer de verbinding moet worden gedocumenteerd.
| Materiaal | Dichtheid (g/cm³) | Typisch gebruikt voor | Voorverwarming | Gevoeligheid |
|---|---|---|---|---|
| PE-HD | 0,95 | Buizen, folies, bekledingen, slagvaste werkstukken | Matig, gelijkmatig | Vocht in het werkstuk veroorzaakt poriën |
| PP | 0,91 | Tanks, reservoirs, afzuigkanalen, chemisch bestendige werkstukken | Matig, gelijkmatig | Oververhitting veroorzaakt degradatie en geur |
| PVC-U | 1,40 | Afvoer, chemische installaties, kanalen | Laag en zeer nauwkeurig | Zoutzuur (HCl) bij lastemperatuur - vereist afzuiging |
| PVDF | 1,78 | Agressieve media en hogere temperaturen | Hoger en zeer gelijkmatig | Vereist nauwkeurige temperatuurregeling |
| ECTFE | 1,68 | Agressieve media, hoge temperatuur | Hoog en gelijkmatig | Kleiner aanbod aan draad en mondstukken |
| ABS | 1,05 | Reservoirs, kanalen, bewerkbare werkstukken | Laag tot matig | Vocht veroorzaakt poriën; snelle degradatie bij te hoge temperatuur |
| PTFE | 2,20 | Kan niet worden smeltgelast | Niet van toepassing | Degradeert vóór smelten en stoot giftige gassen uit |
Dichtheden zijn typische waarden uit databladen. Temperaturen en lassnelheden moeten altijd worden overgenomen uit de tabel van de fabrikant voor draad en werkstuk.
Materialen die speciale omstandigheden vereisen – of niet kunnen worden gelast
PE-HD en PP zijn de twee materialen waarbij extrusielassen de standaardmethode is. De overige thermoplasten kunnen ook worden gelast, maar elk met randvoorwaarden die vooraf moeten worden verduidelijkt.
PVC-U kan worden geëxtrudeerd gelast, maar vereist apparatuur en temperatuurregeling die geschikt zijn voor PVC en effectieve afzuiging op de werkplek, omdat er bij de lastemperatuur zoutzuur (HCl) vrijkomt. Spiegellassen van PVC-U is beschreven in DVS 2207-12.
PVDF en ECTFE vereisen een hogere smelt- en voorverwarmingstemperatuur, en de keuze in draad en mondstukken is kleiner dan bij PE en PP. ABS is gevoelig voor vocht en moet in het lage deel van het temperatuurbereik worden gelast om degradatie te voorkomen.
PTFE kan niet worden smeltgelast en dus ook niet geëxtrudeerd gelast: het materiaal degradeert voordat het smelt en er komen giftige gassen vrij. Moet het werkstuk bestand zijn tegen chemicaliën bij hoge temperaturen, dan zijn PFA of ECTFE de lasbare alternatieven – PFA vereist echter apparatuur die de hoge temperaturen kan bereiken.
Normreferenties: spiegellassen van PE en PP is beschreven in DVS 2207-1 en DVS 2207-11, heteluchtlassen in DVS 2207-3 en extrusielassen in DVS 2207-4. Draadverbruik kan worden berekend met de lassdraadcalculator.
Draaddiameter en mondstuk
Kleine extruders werken typisch met 3 en 4 mm draad, de grotere met 4 en 5 mm. Dikkere draad geeft een hogere opbrengst, maar vereist meer warmte en een mondstuk dat dit kan verwerken. Als u van diameter wisselt, moeten het aanvoerwiel en het mondstuk worden aangepast.
De draad moet schoon en droog worden opgeslagen. Stof en vocht op de draad komen terecht in de smelt en veroorzaken poriën – dit is een veelvoorkomende oorzaak van lasnaden die er goed uitzien maar niet houden.
Veelvoorkomende fouten en hoe ze te voorkomen
Loslatende lasnaad: verkeerd materiaal, vocht of oxidelaag. Poriën: vocht, te hoge temperatuur of verontreinigingen. Brosse breuk: oververhitting of verkeerde draad. Koude zones: te smal voorverwarmingsmondstuk of te snelle geleiding.
Reiniger het werkstuk, veeg het droog, gebruik verse en droge draad en maak een proeflas op een stuk van hetzelfde materiaal voordat u aan de definitieve verbinding begint. Zie ook extrusielassen in de praktijk.